Krzyżownica górska

Wróżki Roślina wieloletnia osiągająca wysokość 10-20 cm, z łodygami podnoszącymi się lub wyprostowanymi, nie rozgałęzionymi. Dolne liście zebrane w rozetkę, odwrotnie jajowate, przy żuciu mają gorzki smak. Górne liście mniejsze, podłużnie klinowate. Kwiaty czerwonawoniebieskie lub niebieskie, o długości 3|5—6,5 mm są zebrane w luźnym, szczytowym kwiatostanie. Zewnętrzne listki kielicha odstają poziomo, w przeciwieństwie do podobnej krzyżownicy gorzkawej (Polygala amarella), u której są skierowne skośnie ku przodowi, a kwiaty osiągają długość tylko 2-3 mm. Siedlisko: Murawy półsuche, suche i wilgotne łąki, hale, stoki i zarośla; do wysokości 2600 m n.p.m.; rośnie tylko na glebach wapiennych. Rozmieszczenie: Głównie góry Europy Środkowej i Południowej; w Polsce w Karpatach i na Wyżynie Małopolskiej. Okres kwitnienia: Od maja do sierpnia; w Polsce od czerwca do sierpnia. Uwagi ogólne: A.P. Dinand, znany autor książek zielarskich i były redaktor Związku Kneippowskiego, zaleca zagotować 90 g korzenił w 1/2 I wina i stosować jako lekarstwo pr; śluzowatych biegunkach. Substancje zawarte w roślinie: krystaliczni gorycz polygalaamaryna, senegina i kwas pi ligalowy (saponin); olejek eteryczny, garbniki, cukier. LO Nr.1 w Makowie Mazowieckim